Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ve burnun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Güç damakta düşük fakat burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ile puan tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını güçlü tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül yapısı bozulur.